પ્રથમ માતૃભાષા – ગુજરાતી
માતૃભાષાથી જ શરૂ થાય જ્ઞાનની સાચી સફર
ગુજરાત એ માત્ર એક રાજ્ય નથી, પરંતુ સંસ્કાર, સાહિત્ય, વેપાર, વિજ્ઞાન અને સંસ્કૃતિની સમૃદ્ધ પરંપરા ધરાવતી ભૂમિ છે. આ ધરતી પર જન્મેલા દરેક બાળકનો પ્રથમ હક તેની માતૃભાષા – ગુજરાતી પર હોવો જોઈએ.
આજે શિક્ષણમાં English અને Hindiનું મહત્વ સ્વીકાર્ય છે. વૈશ્વિક યુગમાં અન્ય ભાષાઓ શીખવી ખૂબ જ જરૂરી છે. પરંતુ પ્રશ્ન એ નથી કે બીજી ભાષાઓ શીખવી કે નહીં, પ્રશ્ન એ છે કે પહેલો આધાર કઈ ભાષામાં હોવો જોઈએ?
જવાબ એક જ છે – માતૃભાષા.
બાળક જ્યારે જન્મે છે ત્યારે તે પ્રથમ પોતાની માતાનો અવાજ સાંભળે છે. તે ગુજરાતી વાતાવરણમાં ઉછરે છે, ગુજરાતી લાગણીઓ અનુભવે છે અને ગુજરાતી શબ્દોથી દુનિયાને ઓળખે છે. જો બાળકને શરૂઆતથી જ પોતાની ભાષામાં શિક્ષણ મળે, તો તેનું વિચારશક્તિ, સમજશક્તિ અને આત્મવિશ્વાસ વધુ મજબૂત બને છે.
વિશ્વભરના અનેક સંશોધનો દર્શાવે છે કે બાળક પોતાના પ્રાથમિક શિક્ષણમાં માતૃભાષામાં ભણે ત્યારે તે અન્ય ભાષાઓ પણ વધુ સરળતાથી શીખી શકે છે. એટલે English કે Hindi શીખવાનો વિરોધ નથી, પરંતુ મજબૂત પાયો પહેલા ગુજરાતીનો હોવો જોઈએ.
આજે ઘણી Preschoolમાં બાળકને શરૂઆતથી જ English Rhymes, English Alphabets અને English Communication શીખવવામાં આવે છે, જ્યારે ગુજરાતમાં જન્મેલા બાળકને પોતાની ભાષા પાછળ ધકેલી દેવામાં આવે છે. આ સ્થિતિ બદલવાની જરૂર છે.
આપણી માંગણી સરળ છે:

દરેક Preschoolમાં શરૂઆત ગુજરાતીથી થાય.
બાળકનો પહેલો અક્ષર ગુજરાતી હોય.
ગુજરાતી ગીતો, વાર્તાઓ અને રમતો દ્વારા શિક્ષણ આપવામાં આવે.
ત્યારબાદ Hindi અને English પણ યોગ્ય સમયે શીખવવામાં આવે.
આવો અભિગમ કોઈ ભાષાનો વિરોધ નથી, પરંતુ માતૃભાષાના અધિકારનું સન્માન છે.
ભાષા માત્ર વાતચીતનું સાધન નથી. ભાષા આપણા વિચારો, લાગણીઓ, સંસ્કાર, ઇતિહાસ અને ઓળખનું પ્રતિબિંબ છે. જે સમાજ પોતાની માતૃભાષાને સાચવે છે, તે પોતાની સંસ્કૃતિને પણ જીવંત રાખે છે.
આજે આપણે જો ગુજરાતી માટે અવાજ નહીં ઉઠાવીએ, તો આવતી પેઢી ગુજરાતી વાંચી શકશે, લખી શકશે અને બોલી શકશે કે નહીં તે પ્રશ્ન બની જશે.
ચાલો, આપણે સૌ મળીને એક સંકલ્પ કરીએ—
“બધી ભાષાઓ શીખીએ, પરંતુ શરૂઆત હંમેશા માતૃભાષા – ગુજરાતીથી જ કરીએ.”
કારણ કે…

માતૃભાષા એ જ સાચા શિક્ષણની પરિભાષા છે.
ગુજરાતીથી જ શરૂ થાય જ્ઞાનની સફર.
શબ્દસેતુનો સંદેશ
ગુજરાતી બોલો.
ગુજરાતી વાંચો.
ગુજરાતી લખો.
ગુજરાતી જીવંત રાખો.
પ્રથમ માતૃભાષા – ગુજરાતી.
મજબૂત આધાર, ઉજ્જવળ ભવિષ્ય.
— ShabdSetu | Every Word Matters


